İnsan hayatında bazı kararlar vardır ki ne kadar düşünülse de içe sinmez. Bir iş teklifi, bir evlilik, bir şehir değişikliği, bir ortaklık. Aklın verileri tükendiğinde mümin, meseleyi bilen ve gören Rabbine havale eder. İstihare namazı işte bu havale edişin adıdır. Bu yazıda istihare namazının nasıl kılındığı, duasının okunuşu ve anlamı, rüya meselesinin doğrusu ve en çok merak edilen sorular Hanefî mezhebi esas alınarak anlatılmaktadır.
İstihare Ne Demektir?
İstihare kelimesi Arapçada hayır istemek, hayırlı olanı dilemek anlamına gelir. Dinî terim olarak, bir işin kendisi için hayırlı olup olmadığını Allah’tan dilemek üzere kılınan iki rekat nafile namaz ve ardından okunan duayı ifade eder.
Buhârî’de yer alan rivayete göre Peygamber Efendimiz, sahabeye istihareyi Kur’an’dan bir sure öğretir gibi öğretirdi. Bu ifade dikkat çekicidir, çünkü istihareyi olağanüstü bir uygulama değil, Müslümanın gündelik hayatının sıradan bir parçası haline getirir. Yani istihare, yalnızca büyük bunalımlarda başvurulan bir çare değil, her kararın öncesinde akla gelmesi gereken bir alışkanlıktır.
İstihare Namazı Nasıl Kılınır?
İstihare namazı iki rekattır ve nafile namaz olarak kılınır. Kılınışı diğer nafile namazlardan farklı değildir, fark yalnızca niyet ve sonrasında okunan duadır.
- Abdest alınır ve kıbleye dönülür.
- Niyet edilir. Kalpten, hakkında karar verilecek iş düşünülerek niyet etmek yeterlidir. Dille söylemek isteyen, hayırlısını dilemek için istihare namazı kılmaya niyet ettim, diyebilir.
- Birinci rekatta Fâtiha okunur, ardından bir sure eklenir. Kaynaklarda bu rekatta Kâfirûn Suresinin okunması tavsiye edilmiştir.
- İkinci rekatta yine Fâtiha okunur, ardından İhlâs Suresi okunur.
- Namaz selamla bitirildikten sonra eller açılır ve istihare duası okunur. Duanın içinde gelen filan iş ifadesinin yerine kişi kendi meselesini söyler.
- Dua bittikten sonra kişi yatağına girer. Abdestli ve sağ yanı üzerine yatmak güzel görülmüştür.
Namazın vakti serbesttir. Yatsıdan sonra ve yatmadan hemen önce kılmak yaygın uygulamadır, ancak gündüz de kılınabilir. Yalnızca güneşin doğduğu, tam tepede olduğu ve battığı üç kısa vakitte nafile namaz kılınmaz.
İstihare Duası Okunuşu ve Anlamı
Duanın okunuşu şöyledir.
Allâhümme innî estehîruke bi ilmike ve estakdiruke bi kudretike ve es’elüke min fadlike’l azîm. Fe inneke takdiru ve lâ akdiru ve ta’lemü ve lâ a’lemü ve ente allâmü’l guyûb. Allâhümme in künte ta’lemü enne hâze’l emra hayrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî fakdurhü lî ve yessirhü lî sümme bârik lî fîh. Ve in künte ta’lemü enne hâze’l emra şerrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî fasrifhü annî vasrifnî anhü vakdur liye’l hayra haysü kâne sümme raddınî bih.
Manası şudur. Allahım, senin ilminle senden hayır dilerim, kudretinle senden güç isterim, senin büyük lütfundan isterim. Senin gücün yeter benim gücüm yetmez, sen bilirsin ben bilmem, gizlilikleri bilen sensin. Allahım, eğer bu iş benim dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından hayırlıysa onu bana nasip et, kolaylaştır ve bereketli kıl. Eğer bu iş dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından şerliyse onu benden, beni de ondan uzaklaştır, hayır nerede ise onu bana takdir et ve beni ona razı eyle.
Duanın içindeki en önemli cümle sonundakidir. Kişi yalnızca hayrın verilmesini değil, verilene razı olmayı da ister. İstihare yapan kimse böylece kararı Allah’a bırakmakla kalmaz, çıkacak sonucu gönül rahatlığıyla kabul etmeye de söz vermiş olur.
İstiharede Rüya Şart Mıdır?
Halk arasında en yaygın yanlış anlama buradadır. İstihare denince akla hemen rüya gelir, yeşil görülürse hayır beyaz görülürse şer gibi ölçüler anlatılır. Oysa Peygamber Efendimizin öğrettiği duada rüyadan hiç söz edilmez. Duada istenen şey bir işaret değil, hayırlı olanın takdir edilmesi ve kolaylaştırılmasıdır.
İstiharenin karşılığı çoğu zaman rüya değil, hayatın akışında görülür. Bir kapı kolayca açılır ya da art arda engeller çıkar. Kalpte önceden olmayan bir ferahlık doğar ya da içe düşen bir sıkıntı devam eder. Doğru bilgi beklenmedik bir yerden gelir. Bunların hepsi istiharenin cevabı olabilir.
Rüya görülürse elbette güzeldir, fakat rüya tek başına bir hüküm kaynağı değildir. Bir kimse rüyasına dayanarak helali haram, haramı helal sayamaz. Rüyanın yorumu da kişiden kişiye değişir. Bu sebeple istihare eden kimse rüya bekleyerek kararını süresiz ertelememeli, duasını yaptıktan sonra aklının ve danıştığı kimselerin gösterdiği yolda ilerlemelidir.
İstihare ile İstişare Birlikte Yürür
Kur’an-ı Kerim, işleri danışarak yapmayı müminlerin özelliklerinden sayar. Şûrâ Suresinin 38. ayetinde onların işlerini aralarında danışma ile yürüttükleri bildirilir. Âl-i İmrân Suresinin 159. ayetinde ise Peygamber Efendimize iş hakkında onlarla istişare etmesi emredilir ve karar verince Allah’a tevekkül etmesi istenir.
Bu iki ayet, istihareyi tek başına bir kehanet aracı gibi görmenin yanlış olduğunu gösterir. Doğru sıra şudur. Önce araştırılır, bilene danışılır, akıl kullanılır. Sonra istihare yapılır. Ardından karar verilir ve tevekkül edilir. Bir evlilik düşünen kimse istihareyi bahane edip aileyi araştırmayı bırakamaz, bir iş kuracak kimse hesabı yapmadan istihareye sığınamaz.
Merak Edilen Sorular
İstihare kaç gün üst üste yapılır?
Belirli bir sayı yoktur. Halk arasında üç veya yedi gün denir, bu bir gelenektir. Kalbi mutmain olmayan kimse tekrar edebilir, bir defada içi rahatlayan kimse tekrar etmek zorunda değildir.
Namaz kılamayacak durumda olan istihare yapabilir mi?
Yapabilir. Özel hali sebebiyle veya hastalığı yüzünden namaz kılamayan kimse yalnızca istihare duasını okur. Namaz kılmak duanın kabulüne vesiledir, duanın kendisi ise her hâlükârda yapılabilir.
Başkası benim yerime istihare yapabilir mi?
Asıl olan kişinin kendi işi için kendisinin istihare etmesidir, çünkü kararı o verecektir. Bir yakınının onun için dua etmesi güzeldir, fakat bu kişinin kendi istiharesinin yerine geçmez.
İstihare sonrası içim rahat değilse ne yapmalıyım
İçe düşen sıkıntı da bir cevaptır. Ancak bu sıkıntı bazen vesveseden kaynaklanır. Meseleyi bilen bir kimseye danışmak ve acele etmemek en doğrusudur. Vesveseyle uğraşanlar için hazırladığımız vesvese yazımızı okuyabilirsiniz.
İstihare duasını ezberleyemiyorum
Ezberlemek şart değildir. Yazılı metinden okumak caizdir. Ezberleyemeyen kimse duanın manasını kendi diliyle söyleyebilir, önemli olan kalbin o manayla Allah’a yönelmesidir.
Kendi durumunuza dair kesin bir cevap almak isterseniz bir din görevlisine veya Diyanet İşleri Başkanlığının Alo 190 hattına danışmanız en doğrusudur. Namazın kılınışıyla ilgili konular için namaz duaları ve sureleri yazımıza, diğer sorular için namaz soru cevap yazımıza bakabilirsiniz. Sorunuzu bize soru sor sayfamızdan iletebilirsiniz.
